استبرقاستبرق گیاهی گرمسیری که از غوزه های آن نوعیپنبه ظریف می توان به دست آورد و با بافتنآن پارچه ای ذی قیمت حاصل می آیدکه آنرااستبرق می گویند.گفته می شودکه"خرگ" درگویش دشتی همان استبرق معروف می باشد.در جایی خوانده ام ، پزشکان معبد کی ری ریشادر دوره اوج حکومت ایلامیان در کنار کتابخانهبزرگ این معبد در تل پی تل بوشهر دست به کشت انبوه اینگیاه زده و از آنعلاوه بر استفاده های پیش گفته برای مصارفدرمانی و بهداشتیبهره می برده اند.انبوهی استبرق در دشتیو نظم خاص در کاشت این گیاه ، به ویژه در اراضیحد فاصل بابمنیر تا بنیاددر بخش کاکی و دهستانچغاپور،این موضوع رابه ذهن القا می کندکه شاید دراین اقلیم و همزمان با جاری بودنرود اسپید، در اراضیبالادست رود خانه، کشت این گیاه در دستور کار بوده است.بیراه نیست اگر این فرض را بپذیریم در هنگامه ای که سیراف بزرگترین بندر تجاری جهان بوده و انبوهی از مردم متمولدنیا را در خود سکونت داده بود و از بزرگترینو پیشرفته ترین بیمارستان های جهان نیز بهره می برد برای رفع نیاز های دارویی این مردم، مناطق همسایهبه ویژه مردمان دشتیدست به کار شده باشند.قرین شدن کشتاین گیاه با آلوورا، صبر تلخ، و انبوهیاز گیاهان داروییو مفید دیگر در اراضی این حدود باور این موضوع را بیشتر به واقعیت نزدیک می کند. در هر حال، اکنون و با توسعه مزارع کشاورزیدر این بخش و از بین بردناین گیاه مفید عملا علاوه بر از دست رفتنکاربری های بهداشتی استبرق، بافت این نوع خاص از پارچه نیز در منطقه به فراموشی سپرده شده است.بی گمان دردوره ایکه رود اسپید اراضی وسیع شرق دشتی رابا مدد سد قنطره سیراب می کرده است واراضی پایین دست این رود به کشت گندم مورد نیاز مردمان سیراف تعلق یافته بود

"پوشش مردمان دشتی"پوشش و هیات ظاهری مردمان دشتی به شدت تحت تاثیر عواملی همچون آب ، هوا ، دین ، مذهب و عرف دست ساخته خودشان بوده است.البته مؤلفه های دیگری همچون تهیه آسان مواد اولیه بافت ، دوخت پارچه و غیره نیز در این مورد موثر بوده است اما پر واضح است که این مولفه ها نیز تحت تاثیر عوامل اصلی پیش گفته دارای تاثیر کمتری در شکل و هیات نهایی پوشش مردمان این دیار بوده است.پارچه ها در دشتی می توانست از مواد اولیه گیاهی یا حیوانی داخلی شکل گرفته یا از مکان های دیگری تهیه شده باشند.بافت پارچه از الیاف گیاهی همانگونه که در مطلب قبل گفته شد در این منطقه متداول بوده است و از بهترین پارچه های این حدود می توان به پارچة توزی اشاره کرد.پنبه و کتان از گیاهانی بوده است که در این منطقه کشت می شده و مناسب بودن آن با آب و هوا کیفیت این محصول را می افزوده است.با دقت در ابزار و وسایل باز مانده از دوره استیلای پارچه های بافته شده از نخ های حیوانی ، پشم و موی حیوانات اهلی ، می توان گفت این نوع پارچه تا همین اواخر نیز در منطقه تهیه و عمل آوری می شده و هنوز نیز بافت عباهای بسیار قیمتی و نایاب ساخته شده با پشم شتر در این منطقه رواج دارد.از تهیه رنگ های گیاهی در منطقه نیز می توان با نگاهی به گیاهان بومی منطقه و تهیه رنگ از ریشه های برخی از این گیاهان به این مطلب رسید که رنگ آمیزی پارچه ها نیز در کارگاه های منطقه امری مرسوم بوده است.ضمن اینکه تنوع رنگ درحیوانات اهلی و نام گذاری حیوانات بر اساس رنگ ظاهری پشم و موی آنها این مطلب را می رساند که یکی از دلایل اهمیت و ارزش رنگ حیوانات در منطقه تهیه پارچه از پشم و موی آنها بوده است.البته از عمل آوری پارچه هایی همچون ابریشم در منطقه نمی توان مستندات ز

بازی محلی -کُل گنجکُل گنجاین بازی بیشتر در موقعی که افراد به دنبال گله بودند برای رهایی از بیکاری انجام می گرفت و روش بازی این است که گودهای کوچکی را به تعداد 12 عدد که دوبدو روبروی هم هستند،در زمین حفر می کنند و تعداد بازیکن ها نیز در آغاز دو نفر می باشد که هر یک صاحب شش گود و سی پشکل(فضله ی بز) می باشد هر یک از بازیکنان در هر گود 5 پشکل قرار می دهد با انتخاب آغازگر،بازی شروع می شود.آغازگر، پشکل های یکی از گودهایش را بر می دارد و در یک جهت حرکت می کند و در هر گود،یکی از پشکلها را می اندازد تا آخرین پشکل در یکی از گودی ها بیفتد،دوباره پشکل های آن گودی را بر می دارد و همین طور با حرکت دورانی پشکل ها را در گودی های خود و حریفش تقسیم می کند تا آخرین پشکل که در یکی از گودی های خالی قرار می گیرد و آنگاه طرف مقابل بازی را شروع می کند و همین طور بازی ادامه پیدا می کند.***